Get the Flash Player to see this player.
Bác sĩ cây trông » Kỹ thuật cây trồng
Quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc chuối - 01/10/2012
 Chuối là loại cây ăn quả nhiệt đới, dễ trồng và cho sản lượng cao, năng suất trung bình có thể đạt 20-30 tấn/ha. Cây chuối từ khi xuất hiện chồi (con chuối) cho tới khi có buồng thu hoạch đuợc vào khoảng 2 năm
 I. Đặc điểm chung

Cây chuối có tên khoa học là (Musa sapientum L.), thuộc họ Musaceae. Thân chính nằm dưới đất là loại cây thân ngầm hay còn gọi là củ, từ thân ngầm đẻ ra nhánh gọi là chồi (con chuối). Các bẹ lá được cấu tạo thành hình trôn ốc quyện chặt với nhau, tạo thành thân giả. Hoa chuối xuất hiện trên thân giả giữa bẹ và cuống lá, mỗi thân giả chỉ mang một hoa (buồng), vòng đời của cây chuối kết thúc khi ta thu hoạch buồng.

II. Phương pháp nhân giống và một số giống chuối

1. Phương pháp nhân giống

Cây chuối được nhân giống bằng phương pháp nhân giống vô tính, thường dùng chồi con để trồng. Chồi con được hình thành từ những mầm ngủ mọc trên thân ngầm của cây. Một số phương pháp nhân giống chuối phổ biến đã được áp dụng:

* Nhân giống không để cây mẹ sản xuất buồng:

Trồng cây mẹ với khoảng cách thưa để cho nhiều cây con nhất. Cây mẹ trồng được 5 tháng thì bứng hết cây con ra, vun gốc và bón phân. Sau một tuần lễ, chẻ dọc một số bẹ ngoài cùng để lộ ra một số mắt ở củ chuối. Lấy mũi dao khoét một vòng nhỏ quanh mắt và sau đó tiến hành vun gốc một lần nữa. Khoảng một tuần sau có cây con mọc lên, như vậy cứ 2 tuần có thể bứng cây con một lần. Nếu cây mẹ trổ buồng thì chặt buồng ngay sau khi trổ. Khai thác lấy cây con cách khoảng 6 tháng thì cây mẹ sẽ chết do hết bẹ.

* Nhân giống cấp tốc bằng cách vun gốc:

Chọn đất có nhiều hữu cơ, bón phân đạm nhiều. Trồng cây chuối con với khoảng cách 2 x 1,5 m. Sau 15 ngày thì vun gốc thật cao khoảng 50-60 cm làm cho cây xuất hiện củ mới ở trên. Mỗi củ sẽ cho ra những cây chuối con. Sau 5 tháng thì bứng cả bụi lên, tách những cây con cao từ 20 cm trở lên đem trồng.

Chuối là loại cây ăn quả nhiệt đới, dễ trồng và cho sản lượng cao, năng suất trung bình có thể đạt 20-30 tấn/ha. Cây chuối từ khi xuất hiện chồi (con chuối) cho tới khi có buồng thu hoạch đuợc vào khoảng 2 năm.

* Nhân giống bằng củ:

Dùng củ chuối ở các vườn đã hết giá trị kinh tế, chọn củ lớn, tốt, cắt hết rễ, chẻ làm 4 - 6 miếng, mỗi miếng có mang 1 - 2 mầm ngủ rồi đem ươm, sau 6 - 7 tháng thì xuất hiện chồi, bứng chồi lên đem trồng.

2. Một số giống chuối

* Nhóm chuối già:

- Chuối già Lùn: trái cong và còn xanh khi chín, chóp trái hình cổ chai ngắn, đầu trái bằng phẳng, dạng hình nón cụt, cuống buồng còn sót nhiều lá mo chưa rụng hết.

- Chuối già Hương: trái hơi cong và còn xanh khi chín, chóp trái lõm vô rõ rệt, đầu trái bằng phẳng, buồng dạng hình lăng trụ, cuống buồng không có mo khô vì rụng hết.

- Chuối già Cui: trái hơi cong và còn xanh khi chín, đầu trái bằng phẳng hay hơi lõm vô, buồng hơi có hình nón cụt vì có một nảy mọc xa ra, cuống buồng còn sót lá mo chưa rụng hết nhưng ít hơn già lùn.

* Nhóm chuối Cau:

- Chuối cau Mẳn: Trái tròn nhưng thẳng, có vỏ láng bóng và màu vàng khi chín, trái rất nhỏ và ngắn.

- Chuối cau Quảng: giống như Cau Mẳn, nhưng trái dài và lớn hơn.

* Nhóm chuối Xiêm:

- Chuối Xiêm Đen: trái ít cạnh, đầu trái lồi, trái hơi ngắn, kích thước trung bình, cuống hơi ngắn khoảng 2,5 cm, chóp trái hình cổ chai, vỏ trái chín có đốm mốc.

- Chuối Xiêm Trắng: trái ít cạnh, đầu trái lồi, trái dài hơn và lớn hơn Xiêm Đen, kích thước trung bình, cuống hơi dài khoảng 4 cm, chóp trái hình cổ chai. Vỏ trái chín có màu lợt hơn Xiêm Đen, không đốm mốc.

III. Kỹ thuật trồng và chăm sóc

1. Chuẩn bị đất trồng:


Mặt líp phải cao hơn mực nước trong mương tối thiểu là 30cm. Khi đào mương lên líp không được đưa tầng sinh phèn hoặc vật liệu sinh phèn lên mặt líp, mương đào phải đủ rộng để dể vận chuyển sản phẩm, vật tư và tưới nước trong mùa nắng cho vườn. Chiều rộng mương thường bằng 1/2 hay 1/3 chiều rộng líp.

2. Phương pháp trồng

- Đào hố sâu 40 - 60 cm và rộng 40 - 60 cm, đặt con chuối vào giữa hố trồng, khi đặt cây con, thì cổ của củ chuối nằm ở vị trí sâu khoảng 10 cm cách mặt đất. Trộn phân chuồng, tro trấu cùng với lớp đất mặt lấp đầy hố, lấp đất vừa quá cổ gốc chuối, ém đất chung quanh gốc, tưới đẫm. Chuối trồng trên đất líp phải cách bờ mương khoảng 1 - 1,2m, vì những vụ sau con chuối có thể tiến về phía mương nên cần đủ đất cho rễ phát triển; mặc khác cây chuối có khuynh hướng nghiên ra bờ mương nên khó khăn cho công tác chống đỡ buồng.

- Khoảng cách trồng: mật độ trồng thay đổi tùy theo giống, khí hậu và đất đai. Đất giàu dinh dưỡng và khi sử dụng giống chuối lớn cây để trồng thì phải trồng thưa, mật độ trồng thích hợp vào khoảng 2000-2500 cây/ha. Nói chung, khoảng cách trồng giữa các hàng và các cây thay đổi trung bình từ 2-3m.

- Trồng dặm: Sau khi trồng khoảng 30 ngày, nếu thấy cây chết hay phát triển kém thì phải trồng dặm bằng những cây tốt khác. Trường hợp thiếu cây giống, có thể dùng dao chặt ngang thân cây yếu cách gốc khoảng 20-30cm giúp lá non mọc ra để cây dể phát triển.

Lưu ‎‎ý: cây chuối sẽ trổ buồng về phía đối diện với sẹo củ (nơi tách ra từ củ cây mẹ). Do đó khi trồng cần đặt các sẹo củ của cây con quay về một hướng để khi trổ buồng tất cả đều ở một bên, dễ dàng cho việc chăm sóc và thu hoạch.

3. Bón phân:

* Lượng phân bón: Lượng phân bón/bụi/năm
  • Phân Urê  bón 0,4 kg
  • Phân Lân nung chảy bón 1,6 kg
  • Phân Kali clorua bón 0,55 kg

* Cách bón:

Lượng phân bón trên được chia điều cho 2 lần bón trên năm, tiến hành bón phân sau mỗi đợt thu hoạch, phân được rãi điều xung quanh bụi.

4. Chăm sóc:

- Tỉa cây con: Một tháng tiến hành tỉa cây con 1 lần để tránh cạnh tranh dinh dưỡng, ánh sáng, giảm sâu bệnh… Trong điều kiện chăm sóc tốt, có thể chừa các cây con gối nhau, mỗi bụi có 3 – 4 cây con phát triển (tỉa bò cây yếu, cây nằm sát nhau chỉ để lại 1 cây mẹ, 2 - 3 cây con), các cây có thời gian sinh trưởng cách nhau khoảng 6 tháng tuổi, (như vây sau 6 tháng ta sẽ để lại 1 cây con để thay thế cây mẹ)..

- Bẻ bắp chuối: Cắt bỏ hoa đực (bắp chuối) vào buổi trưa khi chuối được 8-12 nải.

- Che, chống buồng: Để tránh rám trái do nắng, sau khi bẻ bắp khoảng 10 ngày thì dùng lá chuối khô, rơm rạ, cỏ khô,…che buồng. Nếu buồng chuối quá nặng, cần dùng nạng chống đỡ buồng, tránh cây đỗ ngã.

- Chăm sóc vườn sau thu hoạch: Đốn bỏ cây mẹ đã thu buồng, đào bỏ củ, cắt bỏ lá khô, bẹ khô, chuyển ra khỏi vườn.

IV. Sâu bệnh gây hại:

1. Sâu hại:


a. Sùng đục củ (Cosmopolites sordidus).

* Hình thái và cách gây hại :

- Trứng có hình bầu dục, kích thước khoảng 2 x 1 mm, màu trắng. Ấu trùng có chiều dài cơ thể 12 -15 mm, màu trắng sữa, không chân, thân thường cong lại, phần giữa cơ thể (đốt bụng 4 - 6) to hơn các phần khác. Nhộng thuộc nhóm nhộng trần, màu trắng, dài khoảng 12 - 14 mm. Thành trùng có màu đen hoặc đen nâu, dài 12 - 16 mm.

- Sau khi nở, ấu trùng đục thành nhiều đường hầm theo chiều dọc ở bẹ lá từ ngoài vào trong thân sau đó sẽ đục vào trong củ chuối và rễ. Vết đục trầm trọng có thể làm suy yếu cây chuối và chết.

- Thành trùng sống tập trung trong các khe hoặc những vết lõm trên thân cây chuối ngay sát trên mặt đất hay sát dưới mặt đất, thường hoạt động về đêm. Con cái đẻ trứng bằng cách chích vào thân chuối hoặc đẻ trứng trên các bẹ vừa mới bị thối nhủn hay trên cây đã cắt buồng. Gây hại bằng cách đục vào trong mô thân cây, các vết đục sau đó thường bị bội nhiễm nấm làm cây bị mục nát. Cây chuối non nếu bị hại sẽ bị khô và chết nhanh.

- Cây chuối phát triển cằn cổi, trái nhỏ, lá bị gãy rủ xuống, khi có buồng, buồng chuối cũng dễ bị gãy, cây dễ bị đổ ngã.

* Cách phòng, trị:

- Chọn cây con đem trồng không có dấu vết của sùng, không chất đống qua đêm trước khi trồng, không tồn trữ cây con quá lâu để tránh mọt đến đẻ trứng.

- Có thể nhúng cây con trong dung dịch thuốc trừ sâu như Furadan hay Basudin trước khi trồng.

- Khi thu hoạch cần chặt thân sát mặt đất, đào bỏ cả những gốc chuối đã bị nhiễm nặng, lấp đất lại không để mọt đẻ trứng

- Lấy thân chuối chẻ đôi, cắt thành khúc dài 30-60 cm, đặt úp xuống đất bẩy sùng đến để giết.

b. Rầy mềm (Pentalonia nigronervosa).

* Hình thái và cách gây hại:

- Cả thành trùng không cánh hoặc có cánh đều có dạng bầu dục, màu đỏ nâu đến đen với 2 ống bụng đối xứng và đuôi bụng ngắn. Cả con có cánh và không cánh đều có chiều dài cơ thể biến động trong khoảng 1,1-1,8 mm.

- Rầy thường hiện diện ở phần gốc thân cây chuối, trong các lá rìa gần mặt đất hay trên các cây chuối non vừa mọc khỏi mặt đất. Khi mật số cao, rầy có thể hiện diện trên ngọn cây, trong các lá còn cuốn, chưa mở và cả trên cuống lá. Do tiết mật ngọt nên Rầy thường sống cộng sinh với Kiến .

- Rầy gây hại bằng cách chích hút dịch của cây và còn là kí chủ trung gian truyền virus gây bệnh chùn đọt ở chuối. Ngoài ra, mật đường do Rầy tiết ra cũng gây hiện tượng nấm bồ hóng trên cây từ đó cũng làm ảnh hưởng đến năng suất chuối.

* Cách phòng trị:

Dùng các loại thuốc trừ sâu để phun xịt (.Bassan 50 EC, Bassa 50EC …). Vệ sinh vườn, tách bỏ các bẹ chuối khô và diệt kiến.

c. Bù lạch (Thysanoptera sp.).

* Hình thái và cách gây hại :

- Có nhiều loài màu nâu, trắng hay đen. Kích thước rất nhỏ nên khó thấy.

- Trái bị chích hút sẽ nổi các sẹo ghẻ ở vỏ, màu đỏ nâu và có thể nứt. Bù lạch xâm nhập vào các lá mo, chích hút trái con.

* Cách phòng trị:

Phun các loại thuốc trừ sâu như Bi 58, Supracide nồng độ 0,2%.

d. Sâu cuốn lá (Erionota thrax).

* Hình thái và cách gây hại:

Trứng được đẻ ở mặt dưới lá, giai đoạn trứng 5-8 ngày. Ấu trùng gây hại bằng cách cắt một đường ngang ở rìa lá, dùng tơ cuốn phần lá cắt thành một ống để trú ngụ và ăn phá trong ống. Khi ống lá khô, không ăn được thì ấu trùng rời ống lá cũ, cắt lá làm một tổ lớn hơn trên cùng một lá để tiếp tục ăn phá.Ống cuốn của ấu trùng tuổi cuối có thể dài đến 15 cm. Đường cắt của ấu trùng tuổi lớn thường kéo dài đến gân lá chính. Có thể có rất nhiều ống cuốn trên cùng một lá.

* Cách phòng trị:

Dùng các loại thuốc để phun xịt: Polytrin, Dimecron, Decis nồng độ 0,1-0,2%.

e. Tuyến trùng:

* Hình thái và cách gây hại:

Tuyến trùng đục rễ (Radopholus similis), thành trùng dài 0,68 mm, rộng 0,02-0,03 mm, con cái có kim, đầu hơi tròn. Tấn công và phá hủy rễ tạo các vết màu nâu đỏ hay đen làm cho rễ ngắn đi và ít mọc rễ nhánh. Tuyến trùng đẻ trứng vào các mô trong rễ, khi nở sẽ chích hút nhựa tế bào và tạo điều kiện cho các loài nấm sống trong đất tấn công theo các vết chích hút của tuyến trùng làm chết cây. Mật số tuyến trùng tăng nhiều trong mùa thứ 2 trở đi. Cây bị tuyến trùng tấn công sẽ bị cằn cỗi, buồng nhỏ, trái nhỏ.

Tuyến trùng làm sưng rễ (Meloidogyne incognita): Làm rễ bị sưng với nhiều nốt rễ sưng có kích thước khác nhau.

Tuyến trùng xoắn ốc (Heliotylenchus spp). Sống bám bên ngoài rễ làm đứt rễ.

* Cách phòng trị:

Loại bỏ các cây bệnh, đào bỏ cả rễ. Cày phơi đất trong 6 tháng trước khi trồng mới. Chọn cây có củ khá lớn (>15cm) ở vườn không bệnh để trồng. Trước khi trồng gọt bỏ rể và mặt củ cây con, tránh làm hư các mầm ngủ trên củ. Ngâm củ vào dung dịch Furadan 0,2% trong 1 phút sau đó để khô trong 24 giờ trước khi trồng. Rải Basudin 10H hay Furadan 3H, 30kg/ha trước khi trồng và lặp lại 6 tháng hay 1 năm.

2. Bệnh hại:

a. Héo rũ Panama ( nấm Fusarium oxysporum f. Cubense).

* Triệu chứng:

Bệnh có thể xảy ra ở bất cứ giai đoạn nào của cây. Các lá già bị vàng trước rồi lan dần lên các lá ngọn. Lá bị vàng từ bìa lá rồi lan dần vào gân lá, lá bị héo. Cuống bị gãy nơi tiếp xúc với thân giả, đôi khi ở phần giữa phiến lá. Các lá đọt còn xanh và mộc thẳng, sau đó có màu xanh nhạt hay hơi vàng, nhăn nheo và cuối cùng cũng héo. Thân giả bị chết nhưng vẫn đứng, các bẹ ngoài bị nứt dọc theo thân. Các chồi con vẫn phát triển nhưng sau đó bị héo rụi. Cắt ngang thân giả sẽ thấy ở các bẹ lá non nhất bên trong mạch dẫn nhựa đổi màu vàng trong khi ở các bẹ lá già bên ngoài mạch có màu nâu. Trong thân ngầm (củ chuối) có những đốm vàng đỏ hay nâu.

* Cách phòng trị:

Đào bỏ hết các gốc bị bệnh, rãi vôi hay các loại thuốc gốc đồng để khử trùng đất trước khi trồng trở lại. Ở các vườn bị bệnh nặng nên ngưng canh tác, cho ngập nước từ 2-6 tháng để diệt nấm. Không dùng chuối con ở các vườn bị bệnh. Khử trùng chuối con bằng các loại Manzate, Ridomil 0,2% trước khi trồng. Sát trùng dụng cụ chăm sóc. Tránh trồng các giống mẫn cảm với bệnh như già hương, chuối xiêm trên đất chua có pH thấp. Nên thay bằng các giống già cui.

b. Héo rũ Moko (vi khuẩn Pseudomonas solanacearum)

* Triệu chứng:

Cây bệnh héo khá nhanh, lá rũ, trái chín non (chín háp), các bó mạch trong thân bị đổi màu. Tùy theo giống mà triệu chứng bệnh thể hiện có thể khác nhau. Ở các giống chuối già, đầu tiên các lá bên dưới bị vàng, sau đó lan nhanh cho tất cả các lá khác bị vàng úa, rũ xuống, cuống lá bị gãy nơi tiếp giáp với phiến lá, cây bị thối, ngã trên đất.

Cắt ngang thân giả sẽ thấy ở các mạch dẫn nhựa đổi màu vàng, nâu hay đen. Cắt ngang thân ngầm (củ chuối) thấy vùng bệnh có ứa giọt vi khuẩn nhầy, vùng củ chuối bị bệnh mềm nhũn. Ruột trái non bị đen.

c. Cách phòng trị:

Không dùng chuối con ở các vườn bị bệnh. Sát trùng dụng cụ chăm sóc. Chọn đất lặp vườn cao ráo, thoát nước tốt.

d.Thối đầu trái (nấm Verticillium theobromae hay Trachysphaera fructigena)

* Triệu chứng:

Đầu trái bị thối đen, vết thối khô. Vỏ trái có thể bị nứt.

* Cách phòng trị:

- Xoa gảy các vòi nhụy ở đầu trái sau khi chuối ra nải khoảng 5-8 ngày.

- Phun dung dịch bordeaux 1% để phòng trị bệnh.

e. Bệnh chùm đọt (Bunchy Top Virus)

Tác nhân lan truyền bệnh là rầy chuối (Pentalonia nigronervosa). Bệnh phát triển nặng vào những lúc có ẩm độ cao trong mùa khô.

* Triệu chứng:

Trên lá chuối có các sọc xanh lợt ở cuốn và phiến lá song song với các gân phụ. Cây nhiễm nặng sẽ bị chùn đọt, lá mọc hơi đứng chứ không xòe ngang như lá bình thường, lá nhỏ, mép lá phát triển không điều, có màu vàng trắng. Cây bị lùn, nếu nhiễm bệnh sớm cây sẽ không trổ buồng, nếu nhiễm bệnh trễ cây có thể cho trái nhưng buồng nhỏ, trái nhỏ cong queo, có khi trổ buồng ngang hông.

* Cách phòng trị:

Tiêu hủy tất cả các cây bệnh, kể cả củ chuối. Phun thuốc diệt rầy. Vệ sinh vườn thường xuyên. Chọn cây con từ các vườn không bị bệnh để trồng.

V. Thu hoạch và bảo quản

- Thời gian thu hoạch chuối ở vào thời điểm từ 80-95 ngày sau khi ra hoa. Thông thường thì nhìn góc cạnh trên trái để quyết định thời gian thu hoạch. Chuối tiêu thụ nội địa, không phải vận chuyển xa thì thu hoạch lúc trái tròn mình, vòi nướm đã rụng gần hết. Chuối xuất khẩu thì tùy vào thời gian vận chuyển mà quyết định đốn buồng. Nếu đốn sớm thì phẩm chất không ngon, nếu đốn muộn thì chuối chín trước khi tiêu thụ.

- Nhiệt độ thích hợp để bảo quản chuối được lâu là 13-13,50C với ẩm độ tương đối của không khí từ 85-90%.
Theo TRUNG TÂM GIỐNG NLNN KIÊN GIANG
 
NHẬN XÉT BÀI VIẾT
  Họ và tên
  Email
  Tiêu đề
  Nội dung
  Mã bảo vệ  
Các bài viết mới
  Kỹ thuật trồng bưởi - ()
  Tỉa Cành, Tạo Tán-Biện Pháp Quan Trọng Nâng Cao Năng Xuất Và Chất Lượng Bưởi ... - ()
  Rầy Chổng Cánh Trên Cây Có Múi Và Quy Trình Phòng Chống Tái Nhiễm Trên ... - ()
  Chuẩn Bị Vườn Cam Sành Nghịch Vụ - ()
  Xin hỏi về kỹ thuật và cách trồng cà chua - ()
  Kỹ thuật làm tăng đậu trái và hạn chế rụng trái sầu riêng - ()
  Kỹ thuật chăm sóc cây sầu riêng thời kỳ kinh doanh và Ra Hoa - ()
  Kỹ thuật trồng mới cây sầu riêng - ()
  Kỹ thuật trồng Củ Cải - ()
  Kỹ thuật trồng bắp non - ()
Các bài viết khác
  Quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc ca cao - ()
  Kỹ thuật chăm sóc cây thuốc lá - ()
  Kỹ thuật làm mạ trên cạn - ()
  Kỹ Thuật Xử Lý Mãng Cầu Ra Hoa Trái Vụ - ()
  Tăng Khả Năng Đậu Trái Cho Mãng Cầu Xiêm - ()
  Kỹ Thuật Trồng Mãng Cầu Xiêm - ()
  Kỹ Thuật Trồng Mãng Cầu Dai - ()
  Kỹ Thuật Trồng Mãng Cầu Ta (Cây Na) - ()
  Nhân Giống Bưởi Da Xanh Bằng Kỹ Thuật Giâm Cành - ()
  Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Bưởi Da Xanh - ()
  
 
1
2
3
4
5
 
VIDEO CLIP  
Cajet M10
Cajet M10
Logo CPC phần ý nghĩa
Lễ ra mắt Logo CPC
Molucide 6G
Mẫu Mã SP
Tính chất hoá lý của Thuốc trừ bệnh ...
 Thuốc trừ nắm bệnh và vi khuẩn do CPC sản xuất rất đa dạng gồm dạng lỏng và dạng bột. Trong dạng lỏng có dạng nhủ dầu (EC, ND) và dạng dung dịch (SC, SL, DD)
Phóng sự ảnh
Ý tưởng nông nghiệp mới
Dự án nhà máy chế biến hạt điều
Giống vi sinh vật kích thích tạo trầm hương
Trang thông tin về lĩnh vực máy công nghiệp - ...
Xuất khẩu trà thảo dược Việt Nam sang Âu Châu, ...
Giải pháp cho thực trạng khan hiếm đất nông nghiệp
Vườn di động
Nuôi và chế biến một loại thực phẩm độc đáo
Dịch vụ cung ứng nguyên liệu làm phân hữu cơ ...
Mô hình trang trại khép kín, sau 6 tháng bắt ...
Mô hình phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng ...
Trang chủ  |  Giới thiệu  |  Tin tức nội bộ   |  Đặt website làm trang chủ  |   Liên hệ quảng cáo  |  Liên hệ  |  Lên đầu trang
cheap replica watches best rolex replica